Mỗi dịp Tết Nguyên Đán gõ cửa, không chỉ là thời khắc sum vầy bên gia đình, mà còn là dịp để mỗi miền đất nước thể hiện nét đẹp truyền thống thông qua phong cách trang trí nhà cửa độc đáo. Ba miền Bắc - Trung - Nam, mỗi nơi lại mang đến một diện mạo đặc trưng, từ cành đào nở rực rỡ trên màn sương mù phủ trắng, đến cành mai xanh vàng rực trên nền trời trong xanh. Tất cả đều cùng nhau tạo nên sự đa dạng và sắc màu văn hóa qua cách trang trí Tết ấn tượng từ ba miền đất nước yêu dấu.

Mỗi miền lại có những phong tục trang trí nhà cửa ngày Tết khác nhau và ý nghĩa

Ý nghĩa sâu sắc của trang trí nhà cửa trong dịp Tết Nguyên Đán của người Việt

Từ xưa đến nay, người Việt ta thường quan niệm rằng nếu nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp khi bước sang năm mới sẽ gặp nhiều may mắn và thuận lợi đồng thời tạo niềm hân hoan cho gia đình. Hơn thế, việc trang trí nhà cửa vào ngày Tết cũng là cách để gia chủ thể hiện lòng biết ơn và tôn vinh truyền thống, mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Tinh hoa truyền thống trong phong cách trang trí nhà cửa vào dịp Tết Nguyên Đán tại ba miền

Trưng bày mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả có nguồn gốc xuất phát từ triết lý Ngũ Hành, tượng trưng cho sự hanh thông và may mắn. Trên mâm ngũ quả, nên bày nhiều trái cây màu sắc dương như xanh, đỏ, vàng và trái măng cụt, hồng xiêm, lê, nho thường được sử dụng làm chấm phá.

Trưng bày mâm ngũ quả được mỗi gia đình chăm chút cẩn thận và chu đáo.

Các mâm ngũ quả ngày Tết cũng có sự khác nhau tùy văn hóa vùng miền. Mâm ngũ quả của người miền Bắc và miền Trung luôn có nải chuối giống cánh tay phúc hậu như tay Phật nâng đỡ tất cả những cái khác bên trên. Nải chuối màu xanh cũng là màu dương. Bên cạnh đó, một quả không thể thiếu nữa là quả bưởi. Quả chuối và quả bưởi đều tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, ngoài ra có thể thay bưởi bằng phật thủ.

Còn mâm ngũ quả của người miền Nam thường là một cách đọc chệch tên của các loại quả như: Cầu (mãng cầu) xài (xoài) vừa (dừa) đủ (đu đủ) no (nho), hay Cầu xài vừa đủ sung (sung). Người miền Nam không thích các quả như: Chuối (bởi nói chệch thành chúi).

Rộn ràng đón xuân với cành đào, cành mai

Tết của người miền Bắc thường gắn liền với hình ảnh những cành mai hồng đỏ nở rực thắm. Với khí hậu lạnh và khô, đào nở hoa sớm hơn và có thể chịu đựng được trong tiết trời lạnh, nên người miền Bắc thường ưa chuộng trang trí cành đào vào dịp Tết. Ngoài ra, đào cũng tượng trưng cho sự may mắn, giàu sang và tài lộc, điều mà người dân miền Bắc rất quý trọng.

Người miền Bắc thường chọn đào để trang trí cho ngày Tết

Với người miền Nam, cứ thấy các con phố ngập tràn sắc vàng của hoa mai là thấy Tết. Đặc trưng khí hậu nhiệt đới ẩm, mai thường phát triển mạnh mẽ hơn. Mai cũng tượng trưng cho sự bền vững, trường tồn và sức khỏe, tượng trưng cho những mong ước của người dân miền Nam. 

Nằm ở giữa dải đất hình chữ S, giữa hai miền Bắc, Nam, người miền Trung vẫn có cách chơi xuân của riêng mình. Đặc điểm khí hậu trung bình, người dân miền Trung kết hợp trang trí đào và mai vào dịp Tết để cầu mong sự may mắn, tài lộc và bền vững. Sự đa dạng và hòa nhập giữa hai loại cây này phản ánh sự đa dạng hóa văn hóa và tín ngưỡng ở vùng miền này.

Bí quyết trang trí nhà cửa ngày Tết theo phong thuỷ để đón năm mới may mắn

Vệ sinh, dọn dẹp nhà cửa

Vệ sinh và dọn dẹp nhà ngày Tết là một phần quan trọng để loại bỏ những điều cũ và không may mắn của năm cũ đã qua. Trước ngày Tết, bạn nên dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ và loại bỏ những vật phẩm cũ, hỏng hoặc không còn sử dụng để tạo không gian mới mẻ và sạch sẽ cho năm mới.

Theo quan niệm phong thủy, bạn không nên dọn dẹp hay quét nhà vào ngày mùng 1 vì có thể làm mất đi tài lộc và may mắn cho gia đình trong năm mới. Thay vì sử dụng hóa chất thơm, bạn cũng có thể sử dụng hương thơm tự nhiên như hương bưởi, hương nước hoa quả để tạo mùi thơm dịu nhẹ cho không gian nhà, tạo ra những nguồn khí tươi mới, thịnh vượng. 

Bài trí bàn thờ theo bát quái

Chăm chút cho bàn thờ đúng phong thuỷ để thờ cúng gia tiên là việc rất quan trọng. Việc trang trí bàn thờ bằng hoa tươi và ngũ quả cần được thực hiện cẩn thận để tạo không gian linh thiêng trong đêm giao thừa. Ngoài ra, bạn có thể sắp xếp cành vàng lá ngọc trên bàn thờ cũng mang ý nghĩa tượng trưng về sự phú quý.

Trang trí bàn thờ theo bát quái được tin rằng sẽ mang lại tài lộc cho gia chủ 

Bát Quái thể hiện sự tương quan và tính cách của con người trong văn hóa Á Đông. Nó biểu hiện sự cân bằng và lý tính trong tư duy người Á Đông, trong đó Âm Dương phát triển từ Vô Cực đến Thái Cực đến Lưỡng Nghi đến Tứ Tượng đến Bát Quái và tạo ra 64 quẻ, 384 hào.

Khi bày trí bàn thờ tổ tiên theo Bát Quái, người ta thường sắp xếp bộ đèn lớn ở giữa (hiện nay thường thay bằng đèn điện) đại diện cho Thái Cực (tạo ra ánh sáng), cùng với 2 đèn nhỏ (hoặc hai cây nến) hai bên đại diện cho Lưỡng Nghi. Trái dưa hấu, mâm ngũ quả và 2 bình bông được sắp xếp để tạo thành Tứ Tượng, và bát hương ở giữa đại diện cho Bát Quái.

Chọn hoa trưng bày trong nhà

Khi cắm hoa ngày Tết, bạn nên chọn nhiều loại hoa nhiều màu sắc khác nhau và tránh sử dụng nhiều hoa màu trắng vì màu trắng có tính âm. Thay vào đó, những loài hoa có màu sắc nhiều tính dương như xanh, vàng, đỏ nên được ưu tiên lựa chọn. Đa số chúng ta thường cắm hoa theo ba tầng thấp, vừa và cao, nhằm thể hiện theo nguyên lý Tam tài và cắm bông nhỏ, bông to để tạo sự cân bằng âm dương.

Nét đẹp và tinh tế trong cách trang trí nhà cửa vào dịp Tết Nguyên Đán ở ba miền không chỉ mang đến sự đa dạng văn hóa từng miền mà còn giúp chúng ta cảm nhận được sự đoàn kết, hòa nhập và tôn trọng giữa các vùng miền. Truyền thống trang trí nhà cửa đón xuân năm mới chính là cách người Việt tôn vinh và giữ gìn những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống từ đời này sang đời khác.