Công nghệ AI đã và đang mang lại trở thành công cụ tuyệt vời cho con người  trong công việc và cuộc sống. Có thể nói làn sóng công nghệ AI đã trở thành cuộc cách mạng lần thứ 5 trên toàn cầu nâng tầm phát triển trên mọi mặt của đời sống. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đáng kỳ vọng, sự phát triển của công nghệ AI cũng có những mặt trái, tác động tiêu cực đến vượt phát triển của con người. Đó là lý do công nghệ AI đã và đang trở thành làn sóng dư luận khiến nhiều người phải bận tâm. 

Công nghệ AI hay trí tuệ nhân tạo là lĩnh vực khoa học máy tính mô phỏng các quá trình suy nghĩ và học tập của con người cho máy móc. Quá trình này bao gồm việc học tập (thu thập thông tin và các quy tắc sử dụng thông tin), lập luận và tự sửa lỗi. Đây được xem là tính đặc biệt phát triển vượt trội. Bởi máy tính thường sự thực hiện các nhiệm vụ lập trình trong khi AI có thể tự đồng chỉnh tụ học từ dữ liệu, phân tích và dự toán. Đây được xem là một trong những bước tiến của ngành trí tuệ nhân tạo nói riêng và thế giới nói chung

Ví dụ: AI có thể trả lời cuộc trò chuyện với câu hỏi con người một cách hợp lý, doanh nghiệp có thể sử dụng công nghệ AI để phân tích nhu cầu khách hàng từ đó nâng cao chất lượng, nâng cao trải nghiệm và tối ưu hóa quy trình.

Công nghệ AI – bước tiến vượt trội cho sự phát triển nhân loại

Khái niệm về công nghệ AI xuất hiện vào những năm 1956 tại The Dartmouth bởi John Mc Carthy – một nhà khoa học máy tính người Mỹ).

• Trải qua gần 70 năm, hiện nay công nghệ AI đã  trở thành thuật ngữ bao gồm mọi thứ tự từ quá trình tự động hóa robot đến người máy thực tế, phát triển trong nhiều lĩnh vực của đời sống.
• Trong y tế: Công nghệ AI mang đến những giải pháp y tế hiệu quả tiết kiệm hơn: bằng việc nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, IBM Watson – công nghệ chăm sóc sức khỏe, cảnh báo khi bệnh nhân có nguy cơ đột quỵ,…
• Trong tài chính ngân hàng: giúp phân tích, xử lý dữ liệu và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Ngoài ra có là trợ thủ đắc lực chống rửa tiền, phát hiện và ngăn chặn gian lận,…
• Trong giáo dục: giúp thầy và trò có thể trao đổi dễ dàng, giúp học viên học mọi lúc mọi nơi, giúp trải nghiệm học trở nên thú vị và đa dạng hơn.
• Trong nông nghiệp: được áp dụng trong ngành nông nghiệp đối với sản phẩm cây trồng, phương thức canh tác. Công nghệ Ai có thể hỗ trợ nông dân trong quá trình canh tác, khai thác tốt hơn tiết kiệm chi phí hơn trên mảnh đất của họ cũng như sử dụng nguồn tài nguyên bền vững,… 

Công nghệ AI hỗ trợ đắc lực trong nhiều lĩnh vực đời sống

Mặc dù có nhiều bước phát triển thần tốc, nhiều thay đổi, bứt phá trong nhiều lĩnh vực, song sự phát triển của công nghệ AI cũng đang đặt ra những lo ngại về sự phát triển của con người.

Mục tiêu phấn đấu và cũng là mục tiêu cốt lõi của các nhà khoa học AI là tạo ra một thực thể có khả năng tự phát triển trí tuệ như con người, có sự tư duy độc lập để hỗ trợ con người. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa trong xã hội có một thực thể có quyền công dân, có quyền bình đẳng như chúng ta nhưng có một điểm vượt trội hơn đó là chúng thông minh hơn chúng ta gấp trăm, gấp ngàn lần. Không chỉ vậy, nó tính toán xử lý vấn đề nhanh chóng, không bao giờ có sai sót, không biết mệt mỏi, không bao giờ đau ốm, bệnh tật, đòi nghỉ ngơi,…

Đặc biệt, chúng lại có thể tự học và nâng cấp không ngừng, sẵn sàng cho ra những thế hệ tiếp theo tinh vi hơn, phát triển hơn. Vậy câu hỏi đặt ra: Liệu con người chúng ta sẽ đứng vị trí nào trong xã hội?” Khi đã đạt đến mức độ hoàn thiện, công nghệ AI hoàn toàn có thể thay con người nên sự tồn tại một chỉ có thể là nô lệ hoặc diệt vong. 

Sự phát triển của công nghệ AI có thể gây ra mất kiểm soát 

Không thể phủ nhận rằng, công nghệ AI đã và đang đóng góp rất nhiều cho hoạt động công việc của chúng ta từ sinh hoạt đến công việc. Tuy nhiên, điều này cũng sẽ dẫn đến sự lệ thuộc vào công nghệ.

• Trước mắt: Công nghệ AI có thể trả lời những câu hỏi mang tính chất thống kê, thông tin số liệu cụ thể. Thực tế, hiện nay có thể kể đến chat GPT, một trợ lý trò chuyện, hoạt động như một công cụ tìm kiếm thông tin,… Theo ghi nhận con số người dùng sử dụng nó để suy nghĩ như làm bài tập về nhà, viết tiểu luận đang diễn ra phổ biến. Tuy nhiên, khi được hỏi đến những công việc cụ thể mang tính chất chuyên sâu, có tính sáng tạo thì hiện nay chưa thể đáp ứng hoặc có thể trả lời ý của nó. Nếu không sự kiểm định, giám sát của con người thì những kết quả của AI sẽ dẫn tới những sai lầm.
• Về lâu dài: Công nghệ AI càng phát triển càng giúp con người trong nhiều lĩnh vực từ đời sống, kinh tế, xã hội, chăm sóc sức khỏe, giáo dục đào tạo…. Và đến một thời điểm nào đó, con người tồn tại không thể thiếu đi sự giúp đỡ hỗ trợ của AI. Điều này đồng nghĩa con người thực chất đã trở thành nhân tố tồn tại một cách lệ thuộc trên thế giới này.

Sự lam dụng công nghệ AI trong giáo dục, học tập – vấn đề cần suy ngẫm

Ứng dụng công nghệ AI giúp việc xử lý thông tin dữ liệu dễ dàng hơn hiệu quả hơn. Bằng việc sử dụng những thuật toán được lập trình sắn, công nghệ Ai có thể phân tích, tối ưu hóa làm việc xử lý quy trình, cũng như với dữ liệu lớn,… Tuy nhiên điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ bảo mật, dễ rò rỉ dữ liệu, bị tấn công. 

Song song với sự phát triển, trở thành công cụ hữu ích, chính công nghệ AI cũng đang trở thành  công cụ tham gia vào các mục đích không chính đáng, gây tổn hại đến cộng đồng, xã hội. 

Ví dụ như:

• Sản phẩm AI được một số đối tượng sử dụng mục đích thu lợi bất chính, sử dụng AI tham gia các kỳ sát hạch, kiểm tra, tổ chức đánh bài trực tuyến,…
• Sử dụng thiết bị AI để thực hiện hành vi trái pháp luật: xâm phạm quyền riêng tư, buôn lậu.
• Sử dụng AI để tạo ra những sản phẩm văn hóa, tinh thần sai trái, cổ súy cho những hành động phản cảm, phản động với phương thức lan truyền trên không gian mạng nhanh, khó kiểm soát,…

Công nghệ AI tham gia vào các hành vi trái pháp luật ảnh hưởng đến trật tự công cộng

Làn sóng công nghệ AI đã và đang có những bước phát triển vượt bậc đánh dấu kỷ nguyên mới, thế giới mới, Tuy nhiên điều cần quan tâm, chính những sự phát triển này có thể là rào cản cho sự phát triển của con người của chính chúng ta nên không có những biện pháp xử lý phù hợp. Điều này đặt ra câu hỏi cho những người quản lý, phát triển và những pháp lý liên quan đến phát triển, ứng dụng công nghệ AI.